3 dingen die je op school leert en onbewust de rest van je leven met je meeneemt

3 dingen die je op school leert en onbewust de rest van je leven met je meeneemt

School is de plek waar we in onze jeugd ontdekken wie we zijn. We leren dat we moeten presteren om succesvol te zijn en hoe we dit succes kunnen bereiken. Dat hoe we onszelf zien, afhangt van hoe we anderen zien en dat dat bepaald of we onszelf goed genoeg vinden. We leren dat waardering van ouders zorgt voor een goed gevoel en dat zonder steun en liefde de motivatie om te presteren wegvalt. School is eigenlijk niet zozeer de plek waar we ons algemeen ontwikkelen maar des te meer de plek waar we leren over onszelf, zonder dat we dat toen echt doorhadden.


Op 12 jarige leeftijd ging ik voor het eerst naar de middelbare school. Daar werd er van mij verwacht dat ik schriftelijke overhoringen en proefwerken maakte en cijfers boven de 5,5 haalde om over te mogen naar een volgende klas. Ik zat uren aan mijn huiswerk en leerde me suf maar het lukte mij niet om voldoendes te halen. Wanneer de leraar de gemaakte proefwerken in de klas uitdeelde, hoefde ik niet eens meer naar het cijfer rechtsboven op mijn proefwerk te kijken om te weten dat het weer een onvoldoende was. De moed begon me spreekwoordelijk in de schoenen te zakken. Sommige klasgenoten hoefden naar eigen zeggen amper te leren en haalden dikke voldoendes, terwijl ik na de 5e oefensom nog steeds niet snapte waarom mijn uitkomst fout was.

Mijn moeder moest op school komen praten met de leraren van de vakken waarvoor ik het laagst stond (bijna allemaal dus). Sommige wisten niet eens wie ik was en andere omschreven mij als een dromer. Dat ik zo slecht presteerde interesseerde de meeste leraren niet. Af en toe probeerden ze me bij de les te halen als ik weer eens uit het raam zat te staren en dagdroomde over tropische bestemmingen ver weg van Nederland.

Een aantal van mijn klasgenoten durfden hun mening te uiten, hadden een grote mond en kwamen zelfverzekerd over. Klasgenoten keken tegen dit soort meiden en jongens op en hadden respect voor ze. Ik was te verlegen en onzeker om bij deze ‘populaire’ groep leeftijdsgenoten te horen maar haalde te lage cijfers om bij de nerds te horen. Ik behoorde tot de zogenaamde middenmoot.


Van mijn zelfvertrouwen was na 3 jaar niets meer over .


In het derde jaar van mijn middelbare school moest ik een beroepen test maken. Via een aantal vragen denkt men dan te weten te komen welke carrière er voor een 15 jarige onwetende puber is weggelegd. Ijverig maakte ik de test. Van alle beroepen die eruit hadden kunnen komen kwam er bij mij 1 beroep uit; bibliothecaresse.

Van mijn zelfvertrouwen was na 3 jaar niets meer over. Ik was ervan overtuigd dat ik dom was omdat ik lage cijfers haalde. Niet interessant en knap genoeg was omdat ik niet bij de populaire groep hoorde en het beroepsmatig niet zou maken omdat ik geen specifieke passie of ambitie had voor een bepaald vak. Er zat maar 1 ding op; bibliothecaresse worden.

Grapje natuurlijk.



1.Je zelfbeeld wordt gevormd door jezelf met anderen te vergelijken

Ik was een dromer en een denker maar dacht altijd dat ik daar niet succesvol mee zou kunnen worden. Op school krijgen we vakken als aardrijkskunde, natuurkunde, wiskunde, geschiedenis en diverse talen. Deze vakken leren ons hoe de wereld in elkaar zit, wat er speelt en heeft gespeeld en dit te begrijpen.

Want waarom leren we over de wereld als we onze eigen wereld nog niet eens begrijpen?


Maar zijn we daar wel klaar voor? Want waarom leren we over de wereld als we onze eigen wereld nog niet eens begrijpen? We leren om op rationeel niveau na te denken over de materie. Maar naar mijn mening wordt er te weinig aandacht besteed aan gevoelens, emoties en persoonlijke ontwikkeling. We vergelijken ons op school met anderen. Klasgenoten die betere cijfers halen, mooiere kleding hebben, populairder zijn of meer durven. Hierdoor vormen we een zelfbeeld dat niet klopt met wie we echt zijn.



2.Je leert dat je bang moet zijn om fouten te maken


Ik zit in de derde klas van de middelbare school en krijg bij wiskunde de beurt. ‘Annet, hoeveel is 8×16’? Het zweet breekt me uit en mijn hoofd draait overuren. Mijn wiskunde leraar geeft mij expres de beurt omdat hij weet dat ik niet kan hoofdrekenen. Iedereen in de klas kijkt naar mij. In mijn hoofd ontstaat een error en wat ik ook probeer, ik kan de som niet berekenen en durf geen antwoord te geven, bang dat ik het fout zeg. Mijn vriendinnetje naast me fluistert zachtjes 128. Ik weet dat ze goed is in rekenen en vertrouw haar kunde meer dan het mijne. ‘128’, zeg ik zachtjes in de klas. Het is goed, gelukkig.

Op school leren we dat fouten maken iets slechts is. Op fouten worden we afgestraft door een laag cijfer of door net zoals ik, voor aap te staan in de klas. Doordat het als iets slechts wordt gezien worden we op den duur bang om fouten te maken. En dat terwijl je van fouten maken juist het meeste leert. Sterker nog, je leert van fouten maken meer dan van foutloos werken.

Van fouten leer je niet alleen, het veranderd je ook als mens.


Dat werkt zo in het dagelijks leven maar ook in de zakenwereld. Denk maar eens terug aan dat project op het werk dat je helemaal hebt verkloot, het blauwtje dat je hebt gelopen door de verkeerde openingszin te gebruiken of toen je de de verkeerde naam hebt ingevuld bij het boeken van een vliegticket. Sommige fouten zijn wat kostbaarder dan anderen maar je hebt er wel van geleerd en zult het de volgende keer anders aanpakken. Van fouten leer je niet alleen, het veranderd je ook als mens. Het kan je kijk op de wereld of op anderen veranderen. Het zorgt ervoor dat je groeit en je ontwikkeld.


3.Zonder waardering zou er ook geen prestatiedrang zijn


Als scholier leerde ik dat hoge cijfers zorgen voor waardering. Ik merkte dat de klasgenoten met hoge cijfers aardiger gevonden worden door leraren en dat als ik met een goed cijfer thuiskwam (zelden) ik meer waardering kreeg voor mijn schoolprestaties. Met goede cijfers zou ik een klas verder komen en uiteindelijk mijn diploma halen (beloning). Door de waardering ging ik mij beter voelen. Ik was blij dat anderen trots op me waren en ging nog beter mijn best doen.

De cultuur waarin wij leven is gebaseerd op prestatiedrang. We willen beter, mooier, spannender, specialer en fitter zijn dan anderen.


Ik heb een kennis die ik weleens spreek. En elke keer als we elkaar spraken begon hij over zijn werkgever die nooit eens een complimentje maakte, hoe hard hij ook werkte en zijn best deed. De enige vorm van waardering voor zijn werk kreeg hij door zijn salaris. Hij snapte niet waarom zijn werkgever nooit eens kon zeggen dat hij het goed deed, of trots op hem was. Zijn drang om te presteren werd na 2 jaar minder en hij zag het nut er niet meer zo van in. Hij voelde zich niet gezien en had het gevoel alsof hij het voor niks deed. Hij heeft dit twee jaar volgehouden en nam toen ontslag.

De cultuur waarin wij leven is gebaseerd op prestatiedrang. We willen beter, mooier, spannender, specialer en fitter zijn dan anderen en gezien worden als bijzonder. We willen iets kunnen dan andere niet kunnen en uitblinken in wie we zijn. Dit soort gedrag wordt nu des te meer in stand gehouden door social media. We krijgen het idee dat mensen die knap zijn, een goed lichaam of een succesvolle carrière hebben gelukkiger zijn dan wij. En dat al die likes, volgers en reacties zorgen voor waardering van hun prestaties en een gelukkig gevoel.

Waardering voor iets dat je hebt bereikt voelt goed. Maar dit is een korte termijn gevoel. De weg die je hebt afgelegd om dat te bereiken nam zoveel meer tijd in beslag dan dat gevoel van waardering dat maar even duurt. We vergeten te genieten van de weg naar het resultaat. Want juist daar het geluk uithalen levert zoveel meer op dan het gevoel van waardering.

3 gedachten over “3 dingen die je op school leert en onbewust de rest van je leven met je meeneemt

Geef een reactie

You have to agree to the comment policy.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.